Friday, March 22, 2013

Күнзийн сургаалиас

“Yг хэлэлцэж бологсод лугаа эс хэлэлцвээс хvмvvнийг алдъюу, 
  Үг хэлэлцэж vл бологсод лугаа хэлэлцвээс vг алдъюу, 
  Мэргэн хvмvvн болвоос хvмvvнийг ч, vгийг ч vл алдъюу”

Thursday, March 21, 2013

What does the quote mean


Энэ үгийг яаж орчуулах вэ? Таньд ямар нэгэн санаа байна уу?  


Орчуулахад анхаарах зарим зүйлс

Эх сурвалж: www.orloo.info

Бичсэн: Батчулууны Жаргалсайхан

Дэлхий нийтийн хөгжил даяаршиж, техник-технологи, шинжлэх ухааны үсрэнгүй хөгжлийг даган Монгол хэлэнд гадаад үгсийн эзлэх хувийн жин сүүлийн үед илт өсөж байгааг бид анзаарч байна. Гадны хэлнээс авч хэрэглэж буй үгс, гадаад хэлээр бичиж буй хаяг, зар сурталчилгааг анхааран үзвэл эх хэлэнд маань байгаа үгийг авч хэрэглэсэн, тухайн хэлний дуудлагаар биш, буруу авиагаар хэрэглэж байгаа зүйл нилээд байна. Өнгөрсөн зууны дунд, сүүл үед манай орчуулгын зохиолын дийлэнхийг Орос хэлээр дамжин давхар орчуулж гаргадаг байлаа.



Энэ үеэс л манайд буруу авиагаар орчуулах явдал дэлгэрсэн бололтой. Англи хэлний "blue" мэтийн үгийг дуудах [u:], "how" мэтийн үгийг дуудах [au], "know" мэтийн үгний [ou] мэтийн дуудлага Монгол хэлний [үү, өө] авиа мөн бөгөөд түүнийг Оросууд Англи зэрэг хэлнээс авахдаа өөрийнх нь хэлэнд "ө, ү" үсэг байдаггүйгээс "о, у" үсгээр тэмдэглэдгийг бид төрөлх хэлэндээ залруулалгүйгээр, тэр хэвээр нь авч буруу дуудлагатай үгс Монгол хэлэнд орж ирдэг болсон байна. Орос хэлээр дамжин орчуулсан, "ау, оу" үсгээс бүтэж байгаа үгсийн дийлэнхи нь эх хэлэндээ [ааү, өөү] гэж дуудахаар үгс байдаг.

Үгэнд биш, утгат шүтэх хэрэгтэй

Эх сурвалж: /http://www.tsagtur.mn/

Бичсэн Ш.Билэгсайхан

Хэл бичгийн шинжлэх ухааны доктор, профессор, МУИС-ийн багш Дүгэржавын Бадамдоржийг дугаарынхаа зочиноор урилаа. 
Тэрбээр 1993 онд “Өөлд аман аялгууны ойллого” сэдвээр хэл бичгийн ухааны докторын зэрэг хамгаалж, “Монгол хэлний үгийн сан-утга зүйн ай” /1995/, “Орчин цагийн монгол хэлний утга судлалын үндэс” /1997/, “Монгол хэлний утга судлал” /2006/ зэрэг арав гаруй ном, эрдэм шинжилгээний 50 гаруй өгүүлэл хэвлүүлжээ. Мөн утга судлалаар шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалж, МУИС-ийн профессор болсон эрдэмтэн. Түүнтэй хэл соёл, утга судлалын чиглэлээр тулгамдаж байгаа асуудлын тухай ярилцлаа.

М.Чимэдцэеэ: Бид хятад хэл, соёлыг маш сайн судалж байж дархлаатай болно

Эх сурвалж: Үнэн Сонин Мэдээний дугаар: #101920

МУИС-ийн ГХСС-ийн багш, МУИС-ийн Кvнзийн институтын дэд захирал, нэрт орчуулагч, хятад судлаач М.Чимидцэеэтэй ярилцлаа. 

Шүлгийн орчуулгын уралдаан боллоо

Энэ хичээлийн жилээс ХИС дээр оюутнуудын дунд орчуулгын клуб ажиллаж эхэлж байгаатай холбогдуулан ХСС-аас нийт оюутнуудын дунд шүлгийн орчуулгын уралдааныг зохион байгуулжээ.

“Монгол хэлний дэлгэрэнгүй тайлбар толь” дахин хэвлэгдэн гарлаа